arama

Finlandiya Eğitim Sistemi Hakkında Merak Edilenler

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Tolga Yaman Tolga Yaman

Dünyanın en iyi ve en sıra dışı eğitim sistemine sahip Finlandiya, başarılı öğrencileriyle diğer dünya ülkelerinin eğitim sistemlerine rol model olarak gösteriliyor. Peki eğitimdeki bu başarının sırrı ne?

Finlandiya Eğitim Sistemi Özeti

Bu farklı eğitim sisteminde özellikle Fin devletinin eğitime ve sosyal politikalara bakış açısı çok önemli. Finlandiya’da tüm okullar devlet yönetiminde ve bildiğimiz özel okullar bulunmuyor. Eğitim için öğrencilerin günlük ders saatleri 4 saat gibi bir süre ile sınırlı. Daha ilginci eğitim kurumları öğrencilerine matbu sınavlar yapmıyor. Eğer ileri sınıflarda sınava tabi tutulurlar ise sonuçları açıklanmıyor. Okul öncesi eğitime de özel olarak yer verilen sistemde küçük çocuklar özel olarak hazırlanan oyunları oynayarak yeteneklerini geliştiriyor, yüksek okul çağına geldiklerinde, çocukluklarında kazandıkları bu yetenekleri kullanarak başarıyı yakalıyorlar.

Burada değinilmesi gereken bir diğer konu ise öğretmenlerin başarıları ve eğitimcilik seviyeleri. Her biri kendi dallarında en az master diplomalarına sahip öğretmenler, azimle çabalayarak seviyesi diğerlerine göre düşük kabul edilen öğrencilerin dahi, eğitim ve öğrenimlerini tamamlıyorlar. Böylelikle her seviyede öğrencinin başarılı bireyler olarak hayata atılmasında ciddi rol alıyorlar. Sosyal politikalara ciddi önem veren ülkeler arasında oldukça iyi seviyede olan Finlandiya, eğitimde halkına sunduğu model sayesinde düşük seviyeli maliyetler ile farklı alanlarda gelişim imkanları sunmakta. Kısa süreli okul saatleri ile bireysel başarının ve gelişimin sağlanmaya çalışıldığı sistem, öğrencilerin daha fazla boş vakit ile kendi kendilerinin eğitim programlarını hazırlama ve bu programlarda uzmanlaşarak gelişim sağlamalarına olanak vermekte. Bu anlamda bahsi geçen sistem için en güzel cümle “Tüm bu özellikler bağlamında Fin eğitim sistemi hala eğitimin rüya ülkesi olmaya devam ediyor (H.SARAÇOĞLU 2014)” olacaktır.

Öğrenciler evlerindeki kadar rahat

Finlandiya’da Eğitim Sistemi Nasıl İşliyor?

Finlandiya’nın tüm dünyanın ilgisini çeken ve merak konusu olan eğitim sistemiyle ilgili bazı önemli konular şöyle;

  • Zorunlu olarak tüm çocuklar 7 yaşında okula başlar ve ilginç olarak okula ya yürüyerek ya da bisiklet kullanımı ile ulaşırlar. Ayrıca ebeveynler ile ulaşıma sıcak bakılmaz. Tüm çocuklar kendi imkanları ve becerileri ile karakterlerine bağımsızlık aşılanmış biçimde yetiştirilirler.
  • Tüm öğrenciler ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda tamamen kendi eğitim müfredatlarını şekillendirme haklarına sahipler. Aynı biçimde öğretmenler içinde bu durum söz konusu. Karşılıklı değerlendirmeler sonucunda, genel çerçeve içerisinde eğitim başlar.
  • Daha önce öğrencilere sınav yapılmadığı ve bu sayede not almadığından bahsetmiştik. Özellikle ilk altı ay asla not verilmiyor. Yapılan değerlendirmeler tamamen okul ve öğretmenlerin adeta sırrı gibi öğrenciye ve aileye yansıtılmayıp saklanarak, öğrencilerin başarı standartlarına ulaşabilmeleri için geliştirilmek üzere kullanılır. Yine öğretmenlerin, 8’inci sınıf sonuna kadar not ya da benzer değerlendirmeleri saklı tutulur. Sadece öğrenciler 16 yaşına geldiklerinde, tüm ülke öğrencilerini kapsayan bir sınav ve puan uygulaması yapılır.
  • Ders saatinin 4 olduğunu hatırlarsak bu sadece öğrencinin direkt olarak öğretmenlerinden aldığı ders süresi. Hafta boyunca en az 2 saatlik mesleki yetenek geliştirme dersleri bulunuyor. Bizim teneffüs olarak adlandırdığımız ders dışı saatlerin toplamı ise 75 dakika.
  • Alışılageldik biçimde öğrencilerin ev ödevleri yok. Bu noktada en büyük prensip ise “Öğrenme yeri Okul” olarak görülüyor. Öğrencilere bireysel olarak verilen değer sayesinde öğrenim düzeyi daha akıllıca takip ediliyor ve dersliklerde bu yönde gelişim programları uygulanıyor. Verilen ev ödevlerinin veliler tarafından yapılmasının, öğrencinin eğitimi için belirlenecek programı olumsuz etkileyeceği düşünülüyor.
  • Okullarda spora verilen önem büyük yer tutuyor. Ancak, bize tuhaf gibi görünse de hiçbir okulda takım yok, hiçbir dalda müsabaka yok. Rekabetçilik ve üstünlük gibi konularda öğrencilere hırs kazandırma konusu Finlandiya kültürü içerisinde bulunmuyor. Spor, sağlıklı yaşam ve sosyal hayat iyi bir birey olmanın en önemli kıstaslarından biri.
  • Finlandiya’da özel okul ve dersane yok. Tüm eğitim ve öğretim imkanlarını devlet sunuyor. Bu sayede okullar arasındaki rekabet ve ticari işletme mantığı engelleniyor. Öğrenci ve öğretmenleri etkileyecek sorunlar oluşmuyor. Hatta tüm okullar öğrencileri için bir birleriyle iletişim halinde. Bu sayede başarı düzeyleri neredeyse aynı sayılmakta. Eşitlik ve adalet konusu burada kendini ilkokuldan itibaren göstererek tüm yaşamları boyunca öğrencilere işleniyor. Zeka, beceri gibi farklılıkları olsa bile her yaşıt çocuk aynı sınıfta değerlendiriliyor.
  • Eğitime yapılan yatırımlar ve alınan geri dönüşler sayesinde oldukça karlı bir eğitim politikası izleyen Finlandiya, tüm öğretmen ve okul yöneticilerine hemen hemen aynı maaş ve refah düzeyini sunuyor. Yeni mezun bir öğretmen ile 15 yıldan fazladır mesleğini yapan bir okul yöneticisi neredeyse aynı ücreti alıyor ve bu durumun son derece adil olduğunu düşünüyorlar.

Finlandiya’da öğrenciler okula bisikletle gidiyor

Finlandiya’da Öğretmenlik

Burada önemli olan konulardan birisi de öğretmenlerin bilgi ve beceri seviyeleri olarak değerlendiriliyor. Finlandiya’da öğretmen olmak herkesin harcı değil. Öğretmenlik mesleğine uygun, en az alanında master sahibi eğitimciler, üniversitelerin başarılı öğrencileri ve öğretmen adaylarının içinden seçilerek mesleğe alınıyorlar. Finlandiya’da öğretmenlik hem devlet hem de halk tarafından statü bakımından en yüksek seviyedeki meslek olarak tanımlanıyor. Yine Fin öğretmenleri başarıları ya da başarısızlıkları bakından bir sınıflamaya tabi tutulmuyor, eksikleri ve değişen zamanın gereklilikleri için her daim hizmet içi eğitim alarak, öğrenci yetiştirmeye devam ediyorlar.

Finlandiya Eğitim Sisteminde İç Yapı

Buraya kadar Türkiye eğitim sisteminde daha önce belkide hiç duymadığımız bilgiler edindik. Ama bize ilginç gelecek konular bunlarla sınırlı değil. Finlandiya eğitim sistemindeki ilginç gibi görünen ama aslında son derece mantıklı olan uygulamalara biraz daha yakından bakacak olursak, derslik ve okulların nasıl oldukları, ne şekilde ders işlendiği ve hatta çocukların neler öğrendiği konusu da oldukça ilgimizi çekecektir.

  • İlk bilgi olarak tüm çocuklar; anasınıfı öğrencileri dahil 1 saatlerini okulun dışında geçiriyorlar. Konu Finlandiya olduğunda kış mevsiminin sertliği unutulmamalı. Bu 1 saatlik dış mekan eğitimi ya da tenefüsün amacı enerjinin açık havada atılması. En fazla 40-45 dk’lık ders süreleri sonunda 15’er dakikalık araların haricinde 1 saatlik dış mekan ve enerji atımı ile spor ve hava şartlarına alışkanlık sağlanıyor. Okula ulaşım için bisikletin kullanıldığından ya da yüründüğünden bahsetmiştik. Bunun cevabı ise gayet kolay. Okul sayısı fazla ve her seviyeden öğrenciye uygun okul evlerin yakınında. İklim ve coğrafi konum göz ününe alındığında gün ışığının oldukça az uğradığı Finlandiya’da, sokakların güvenliği de yine sosyal devlet anlayışı sayesinde titizlikle sağlanıyor.
  • Yararlı bir konu olması sebebiyle özellikle değinilmesinde yarar gördüğümüz diğer bir konu ise fiziksel yada zihinsel engeli bulunan çocukların diğer akranları ile aynı okullara gidiyor olmaları. Bu sayede engelli çocukların da kişisel gelişimleri için gerekenleri arkadaşlarının da desteğiyle almaları ve sosyal hayata bağlı kalmaları sağlanır. Okul ya da sınıf tercihini öğrenci değil okul yönetimi yapar. Tek bir engelli öğrenci olsa dahi sınıf düzeni bozulmadan ve diğer çocukların gelişimleri engellenmeden eğitimci desteği sağlanır. Böylelikle eğitimde eşitlik ilkesine bağlı kalınıyor.
  • Oturma düzeni neredeyse yok. Sınıfta pilates topu üzerinde ders dinleyen bir öğrenciye rastlamak mümkün. Sınıflarda öğrencilere en iyi biçimde ulaşmak ve rahatlarını sağlamak adına düzen hazırlanıyor. Okullarda ayakkabısız yürünebiliyor. Öğrenciler evlerindeki rahatlık ile huzur içerisinde eğitimlerine devam ediyor. Ayrıca yoğun kış şartlarının yaşandığı ülkede, okul koridorları ve sınıflarda kar ve çamurla dolu botlar olmadan eğitimin devam etmesi sağlanıyor.
  • Neredeyse tüm okullarda kantin yok. Öğle yemekleri sosyal devlet hizmetlerine dahil ve okulun programı içerisinde devlet imkanları ile karşılanıyor. Öğrenciler, ayrım olmaksızın, öğretmenleri ve okul yöneticileri ile birlikte yemeklerini yiyorlar. Tüm yemek ve içeceklerin Finlandiya halkının vergileri ile karşılandığı ve israfın edilmemesi gerektiği vurgulanarak yemek aralarında sosyal eğitimlere devam ediliyor. Kısa bir bilgi olarak okullarda süt içmek oldukça yaygın. Tüm sınıflarda lavabo bulunuyor. Çok yaygın olmasa da üst sınıflarda ocak ve çalışır durumda fırınlar mevcut. Tabi ki bu da eğitimin bir parçası. Kurabiyeler pişiyor, bulaşıklar yıkanıyor ev ekonomisi konularında eğitim olarak kullanılıyor. Benzer biçimde atölye dersleri de oldukça yaygın. Erkek kız fark etmeksizin marangozluk, elektrik, mutfak ve evlerde muhtemel basit tamir işleri adına eğitimler veriliyor.
  • İlgi çeken bir diğer konu ise kültürel olarak çocukların fotoğraflarının çekilememesi konusunda ortaya çıkıyor. İzin almadan hiçbir basın mensubu ya da öğrenci fotoğraf çekmiyor. Okuldaki eğitimler sırasında çekilen fotoğraflarda çocukların yüzleri görünmüyor. Çekilen fotoğrafların ileride öğrencilerin kültürel ve ekonomik farklarını yansıtacak biçimde kullanılması yasak. Tüm okullarda aynı kalitede eğitim verilse de kişisel farklılıklar korunuyor ve bu konu üzerinde hassasiyetle duruluyor.
  • Son olarak okulların ceza evi gibi yüksek ya da teller ile çevrili duvarları yok. Okul bahçelerinde derslik binası dışında hiçbir engel yok. Tamamı yeşil alandan oluşuyor. Bisiklet dışında araç geçişinin olmadığı okullar, adeta öğrencilerin evi ya da gelecekteki iş yerleri gibi görünmekte. Eğitim toplumsal sorumluluk ve devletin sosyal politikaları arasındaki işbirliği ile güvenle sürdürülüyor.

Finlandiya Eğitim Sistemi ve Türkiye

Finlandiya eğitim sistemindeki ilgi çekici ve göz ardı edilmemesi gereken bilgiler bunlarla sınırlı değil. Ancak sistemin, eğitimde uzman kişiler tarafından değerlendirilmesi ve hatta uygulamaya konması gerekli gibi görünüyor. Çünkü OECD eğitim raporlarımız çok iç açıcı görünmüyor. Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü OECD’nin “Tek Bakışta Eğitim” isimli raporunda 38 OECD ülkesi arasında 35. sırada yer alıyoruz. Bazı kalıp fikirler değişmez gibi görünse de aslında uzman eğitimcilerin katkı ve tecrübeleriyle geliştirilebilir. Ülkemizde uygulanan eğitim sistemi ve politikalarının Finlandiya ile karşılaştırılması son derece faydalı olacaktır.

Türkiye’deki eğitim sisteminin dünyadaki yerini merak edenler, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) raporlarını inceleyebilirler.

Unutmayın; “Bir ülkenin geleceği o ülke insanlarının göreceği eğitime bağlıdır.” Albert Einstein

etiketlerETİKETLER
Üzgünüm, bu içerik için hiç etiket bulunmuyor.
  • Tolga Yaman
    1 sene önce

    Visitor Rating: 5 Stars

    16
    yorum beğen